Opony
Opona, jako element układu koło-opona, przenosi siły między samochodem a nawierzchnią drogi.
Funkcja
Opona stanowi jedyne bezpośrednie połączenie między samochodem a drogą. Poprzez powierzchnię styku z nawierzchnią musi ona przede wszystkim przejmować ciężar samochodu oraz przenosić zarówno siły wzdłużne, jak i poprzeczne:
- siły wzdłużne w kierunku jazdy podczas przyspieszania lub hamowania.
- Siły poprzeczne, które występują podczas pokonywania zakrętów, prostopadle do kierunku jazdy. Siły te utrzymują samochód na drodze podczas pokonywania zakrętów.
Ponadto opona musi spełniać następujące wymagania:
- Precyzyjne przenoszenie sił kierowniczych
- Amortyzacja i tłumienie wstrząsów nawierzchni
- Wysoka wydajność zarówno na suchej, jak i mokrej nawierzchni
- Niski opór toczenia
- Cicha praca opony
- Jazda z niewielkimi wibracjami
- Długa żywotność
W ten sposób opony mają decydujący wpływ na właściwości jezdne, bezpieczeństwo i komfort pojazdu.
Poziom hałasu
Poziom hałasu odnosi się do zewnętrznego hałasu tocznego opony. Pomiar odbywa się w decybelach. Najniższy poziom hałasu wynosi od 67 do 71 dB. Najwyższy poziom wynosi od 72 do 76 dB.
Właściwości hamowania na mokrej nawierzchni
Właściwości hamowania opony na mokrej nawierzchni mają decydujące znaczenie dla bezpiecznej jazdy po mokrej drodze. Przyczepność na mokrej nawierzchni opisuje osiągi opony w warunkach deszczu i jest również podzielona na klasy od A do G. Ogólnie rzecz biorąc, w etykiecie UE przyjmuje się prędkość 80 kilometrów na godzinę. Jeśli pojazd hamuje z tą prędkością, opona klasy A zatrzymuje się na mokrej nawierzchni po 28 metrach. Natomiast opona sklasyfikowana w klasie F zatrzymuje się dopiero po 46,5 metra. Różnica między tymi dwiema klasami wynosi zatem ponad 18 metrów.
Oszczędność paliwa
Oszczędność paliwa opony zależy od jej oporu toczenia. Jest on klasyfikowany w skalach od A (najwyższa oszczędność paliwa) do G (najniższa oszczędność paliwa). Wraz z przejściem z jednej klasy do kolejnej zużycie paliwa wzrasta o około 0,1 litra na 100 przejechanych kilometrów.
Znak UE
Wszystkie opony sprzedawane w Unii Europejskiej podlegają obowiązkowemu oznakowaniu. Etykieta opony UE zawiera konkretne informacje na temat właściwości środowiskowych i bezpieczeństwa opony, z uwzględnieniem trzech następujących kryteriów: efektywności paliwowej, skuteczności hamowania na mokrej nawierzchni oraz poziomu hałasu.
Rodzaje opon
Zasadniczo rozróżnia się opony letnie, zimowe i całoroczne:
- Opony letnie: wykonane są ze specjalnej mieszanki gumowej, która zapewnia wysoką przyczepność i dobre właściwości jezdne na suchych i mokrych nawierzchniach w cieplejszych warunkach pogodowych.
- Opony zimowe: zapewniają doskonałą przyczepność na drogach pokrytych śniegiem i lodem, a także na mokrych nawierzchniach oraz w niskich temperaturach. Opony zimowe są oznaczone symbolem „płatka śniegu”.
- Opony całoroczne: łączą cechy opon letnich i zimowych, stanowiąc rozwiązanie kompromisowe. Opony całoroczne nie mogą jednak zapewnić takich samych korzyści jak opony letnie latem czy opony zimowe zimą. Opony całoroczne należy postrzegać jako solidne połączenie opon letnich i zimowych, które ze względu na swoje wszechstronne właściwości nie nadają się do ekstremalnych warunków pogodowych.
Opony rozróżnia się również na podstawie położenia nici kordowych: w oponie radialnej nici kordowe karkasu są ustawione pod kątem 90 stopni względem kierunku jazdy. W przypadku samochodów osobowych opona radialna, zwana również oponą pasową, całkowicie wyparła oponę diagonową.
Budowa

Opona nie jest jednolitą bryłą gumy, lecz opiera się na przemyślanej konstrukcji.
- Bieżnik: zapewnia duży przebieg, dobrą przyczepność do nawierzchni oraz odprowadzanie wody
- Opaski na szpule: umożliwiają osiąganie wysokich prędkości
- Warstwy pasowe ze stalowego kordu: optymalizują stabilność jazdy i opór toczenia
- Wkład z kordu tekstylnego: utrzymuje ciśnienie wewnętrzne i zapewnia oponie odpowiedni kształt
- Warstwa wewnętrzna: zapewnia szczelność opony
- Ścianka boczna: chroni przed uszkodzeniami zewnętrznymi
- Wzmocnienie stopki: wspiera stabilność jazdy i precyzyjne sterowanie
- Profil rdzenia: poprawia stabilność jazdy, właściwości kierownicze i komfort jazdy
- Rdzeń stalowy: zapewnia mocne osadzenie na feldze
Szczególne znaczenie ma profil opony: wzór bieżnika opony stanowi połączenie z nawierzchnią drogi. Wzór bieżnika w znacznym stopniu determinuje takie czynniki, jak przyczepność i właściwości jezdne pojazdu. Każdy wzór bieżnika składa się z czterech elementów:
- Żebra profilowe to ułożone w rzędzie bloki profilowe
- Rowki profilowe to przestrzenie między blokami profilowymi – muszą one w warunkach deszczu pochłaniać jak najwięcej wody i szybko ją odprowadzać, aby zapobiec aquaplaningowi
- Bloki bieżnika to wystające bloky gumowe bieżnika, które stykają się z nawierzchnią drogi
- Lamele bieżnika to drobne nacięcia w blokach bieżnika
Żebra bieżnika, rowki bieżnika, bloki bieżnika i lamele bieżnika mogą być rozmieszczone w określonych wzorach, aby zoptymalizować osiągi opony pod względem poziomu hałasu, właściwości jezdnych, przyczepności i zużycia. Daje to producentom opon możliwość opracowywania wzorów bieżnika dostosowanych do konkretnych potrzeb związanych z jazdą, takich jak hamowanie na mokrej nawierzchni, właściwości jezdne na suchej nawierzchni, odporność na aquaplaning oraz przyczepność na lodzie i śniegu. Bieżnik, a tym samym wzór bieżnika, ulega naturalnemu zużyciu. W trakcie eksploatacji głębokość bieżnika stopniowo maleje. Opona uznaje się za zużytą i niezdatną do ruchu drogowego, gdy jej głębokość bieżnika jest mniejsza niż wymagana minimalna głębokość 1,6 mm.
Wskaźniki zużycia, zwane również Tread Wear Indicators (TWI), to wbudowane w opony wskaźniki zużycia. Są to poprzeczne wypustki rozmieszczone równomiernie na obwodzie opony w podłużnych rowkach bieżnika. Jeśli są one wyraźnie widoczne i znajdują się na tej samej wysokości co pozostały bieżnik, opony należy wymienić.
Elementy opony
Nowoczesna opona do samochodów osobowych zawiera średnio do 25 składników i 12 różnych mieszanek gumowych. Należą do nich następujące składniki:
- kauczuk (naturalny i syntetyczny)
- wypełniacze (m.in. sadza, krzemionka, węgiel)
- materiały wzmacniające (stal, poliester, sztuczny jedwab, nylon)
- Plastyfikatory (oleje i żywice)
- Substancje chemiczne do wulkanizacji (siarka, tlenek cynku, różne inne substancje chemiczne)
- Środki przeciwstarzeniowe i inne substancje chemiczne
Składniki te różnią się w zależności od rozmiaru i rodzaju opony (na przykład opony letnie, opony zimowe).
Opony są wytwarzane w ramach złożonego procesu produkcyjnego, którego ostatnim etapem jest tzw. „wulkanizacja”: na tym etapie półfabrykat opony jest poddawany końcowemu utwardzaniu pod ciśnieniem w temperaturach sięgających 200°C.
Bezpieczeństwo
Opony są elementami o ogromnym znaczeniu dla bezpieczeństwa, dlatego należy regularnie sprawdzać ich stan.
Utrzymanie wartości
Prawidłowe użytkowanie oraz regularne przeglądy przyczyniają się do zachowania dobrego stanu ogumienia. Kierowcy powinni między innymi regularnie sprawdzać ciśnienie w oponach, unikać uderzeń o krawężniki oraz zawsze zlecać wyważanie nowych opon w specjalistycznym serwisie.
Ochrona środowiska
Dla renomowanych producentów ochrona środowiska ma ogromne znaczenie. Dokładają oni wszelkich starań, aby ich opony były bardziej energooszczędne i przyjazne dla środowiska.
Utylizacja zużytych opon na wysypiskach śmieci jest nielegalna w Unii Europejskiej i innych krajach. Wielu sprzedawców opon odbiera zużyte opony swoich klientów przy zakupie nowego ogumienia i zajmuje się ich utylizacją.
Do pobrania
Tutaj znajdziesz wszystkie materiały do pobrania na temat „Opony”:
Wszystkie pliki do pobrania: