Ogniwo paliwowe
Ogniwo paliwowe jest elektrochemicznym przetwornikiem energii: służy do przekształcania energii chemicznej zgromadzonej w wodorze w energię elektryczną. W pojazdach napędzanych ogniwami paliwowymi energia ta jest bezpośrednio przekazywana do silnika elektrycznego lub tymczasowo magazynowana w akumulatorze.
Funkcja
W ramach tzw. spalania na zimno energia reakcji chemicznej wodoru i tlenu atmosferycznego jest przekształcana w energię elektryczną. Odbywa się to poprzez rozpad wodoru na elektrony i protony. Cienka warstwa platyny na obu elektrodach pełni rolę katalizatora, który przyspiesza przebieg reakcji. Kluczowym elementem jest membrana z tworzywa sztucznego, przepuszczająca wyłącznie protony.
Elektroda o ładunku dodatnim, czyli anoda, jest zasilana wodorem. Jest on rozkładany przez katalizator na protony i elektrony. Gdy anoda zostanie połączona z elektrodą o ładunku ujemnym (katodą), protony wodoru przemieszczają się przez membranę w kierunku katody i łączą się tam z tlenem z powietrza, tworząc wodę. Elektrony wodoru muszą pokonać okrężną drogę: przemieszczają się one przewodem od anody do katody. Powstający w ten sposób przepływ prądu elektrycznego ładuje akumulator lub napędza silnik elektryczny.
Proces elektrochemiczny przebiega lokalnie bez emisji: uwalniane są głównie ciepło i para wodna. Nie powstają żadne substancje szkodliwe, takie jak cząstki stałe czy tlenki azotu.
Budowa napędu opartego na ogniwach paliwowych
Typowy układ napędowy z ogniwami paliwowymi składa się w szczególności z następujących elementów:
- stos ogniw paliwowych,
- sprężarka powietrza,
- zbiornik wodoru,
- akumulator litowo-jonowy,
- silnik elektryczny.
Stos ogniw paliwowych stanowi serce napędu opartego na ogniwach paliwowych. Jest to układ ogniw paliwowych połączonych szeregowo. Stos wytwarza energię elektryczną, która napędza pojazd z ogniwami paliwowymi. Każde ogniwo musi przy tym działać niezawodnie. Kluczową funkcję w eksploatacji pojazdu odgrywają zatem również moduły sterujące, które kontrolują wszystkie funkcje ogniwa paliwowego i zapewniają jak najbardziej wydajny napęd.
Moduł powietrzny dostarcza tlen z powietrza do katody. W zbiornikach wodoru przechowywany jest wodór gazowy, sprężony do ciśnienia rzędu kilkuset barów. Energia elektryczna wytwarzana w stosach ogniw paliwowych napędza silnik elektryczny i jest magazynowana w akumulatorze litowo-jonowym.
W przeciwieństwie do procesu ładowania pojazdów elektrycznych z akumulatorami, tankowanie wodoru bardzo przypomina tankowanie benzyny i oleju napędowego. Aby technologia ogniw paliwowych mogła się upowszechnić, potrzebna jest rozbudowana sieć stacji tankowania. Technologia stosowana w stacjach tankowania wodoru jest jednak bardzo skomplikowana, dlatego budowa odpowiedniej infrastruktury jest kosztowna. W przeciwieństwie do samochodów elektrycznych z akumulatorami, liczba rejestracji samochodów osobowych z ogniwami paliwowymi jest bardzo niewielka.
Ochrona środowiska
Technologia wodorowa odgrywa ważną rolę w dążeniu do jak najbardziej przyjaznej dla klimatu mobilności, zwłaszcza w kontekście elektryfikacji ciężkich pojazdów użytkowych. Przynajmniej wtedy, gdy wodór jest wytwarzany w sposób neutralny dla klimatu przy użyciu energii odnawialnej. Ponieważ pojazdy z ogniwami paliwowymi nie emitują – przynajmniej lokalnie – żadnych zanieczyszczeń ani CO₂, są one uważane za bardziej przyjazne dla środowiska w porównaniu z pojazdami wyposażonymi w silniki spalinowe. Całkowita sprawność, od wytwarzania energii elektrycznej aż po koło, jest jednak w przypadku ogniw paliwowych niska: eksperci szacują ją na wartość między 25 a 35 procent. Dlatego pojazdy z ogniwami paliwowymi wymagają dużych ilości energii elektrycznej wytwarzanej w najlepszym przypadku w sposób neutralny pod względem emisji CO2.
Obszerne zbiorniki wodoru oraz rozbudowana technika systemowa są nadal stosunkowo drogie i zwiększają masę pojazdów. Ze względu na dobrą zdolność magazynowania wodór oferuje przewagę nad napędem elektrycznym z akumulatorami w przypadku ciężkich pojazdów oraz na długich trasach.
Bezpieczeństwo
Podobnie jak każde inne paliwo, również wodór wymaga zastosowania określonych środków bezpieczeństwa. Wodór jest bowiem niezwykle lotny. Aby zapewnić wydajną i bezpieczną eksploatację, układ ogniw paliwowych musi być zatem doskonale uszczelniony. Dzięki odpowiednim środkom można ograniczyć ryzyko związane z bezpieczeństwem do poziomu porównywalnego z pojazdami wyposażonymi w napęd konwencjonalny.
Do pobrania
Tutaj znajdziesz wszystkie materiały do pobrania na temat „Ogniwo paliwowe”:
Wszystkie pliki do pobrania: